Missie – waar staan we voor? ZID doorbreekt barrières en creëert nieuwe verbindingen tussen makers en stadsbewoners. Met vernieuwende, toegankelijke podiumkunsten, voortkomend uit co-creatie en persoonlijke verhalen, belicht ZID actuele thema’s van makers met een diversiteit aan achtergronden. Met kleine, intieme voorstellingen en interdisciplinaire groepsvoorstellingen verbindt ZID verschillende werelden in Amsterdam. Betekenisvol theater is altijd het uitgangspunt. Als pionier in ‘verbindend theater’ streeft ZID naar gelijkwaardigheid tussen makers en een breed publiek, met een focus op onderbelichte verhalen. Onze artistieke aanpak zet mensen ‘in beweging’ en stimuleert sociale bewustwording en wezenlijke veranderingen.
Visie – waar gaan we voor? Het realiseren van betekenisvol theater is altijd ons achterliggende doel. Dit bereiken we door het aangaan van co-creatie met een zo groot mogelijke diversiteit aan makers en vernieuwende artistieke benaderingen, geworteld in de samenleving. Interactie met publiek staat hierbij centraal, ongeacht hun kennis van, of ervaring met theater. Zo bereikt ZID een divers theaterpubliek, dat zich bovendien begrepen voelt en op het podium vertegenwoordigd ziet.
Dit publiek waardeert het tonen van vaak onderbelichte verhalen en we zien dat zelfs minder ervaren toeschouwers hierdoor worden geraakt. ZID is ervan overtuigd dat theater een middel is om wezenlijke veranderingen teweeg te brengen en dat theater een krachtig instrument is om sociale bewustwording te stimuleren.
Met ons werk bereiken we vooral die groep van makers én publiek die (door tal van redenen) nu niet in contact komt met het reguliere culturele aanbod en de culturele voorzieningen van de stad. We willen ons blijven inzetten op de verbinding, door programma’s aan te bieden met gesprekken, eten, uitwisseling van ideeën, waardoor iedereen die dat wil eraan bij kan dragen.
Wie en waarom
De naam ZID betekent op de Balkan “muur”, en vanuit die betekenis is de missie van ZID om de muren tussen mensen af te breken en nieuwe verbindingen te creëren. Al 34 jaar is ZID actief in Amsterdam en inmiddels 25 jaar gevestigd in de Kolenkitbuurt.
ZID Theater is opgericht en wordt geleid door makers Karolina Spaic en Sebo Bakker. Het artistieke team is samengesteld uit theatermaker Daan Bosch en performers en docenten: Claribel Rodriguez Castillo, Issam Zemmouri, Nivin Baranbo en Dora Draghi.
Divers, artistiek, betrokken
Kunst voor mensen aan wie de kunst voorbij gaat
Dit zijn de drijfveren van ZID:
– Inclusiviteit. We werken met iedereen en voor iedereen.
– De ‘ZID methode’. Deze werkwijze ‘vertaalt’ maatschappelijke vraagstukken in artistieke projecten voor verschillende doelgroepen.
– Actualiteit. We verbinden kunst aan thema’s van deze tijd. Bijvoorbeeld met projecten over armoede of eenzaamheid.
– Eigentijds theater. Met makers en deelnemers zoeken wij naar de beste vorm om het thema mee vorm te geven. Ook de nieuwe media. Of hedendaagse performance vormen als Spoken word en storytelling.
– Co-creatie. Makers en kunstenaars werken samen met deelnemers, waarbij altijd de talenten, verhalen en ervaringen van de stadsbewoners centraal staan.
– Kunst is voor iedereen. We blijven zoeken naar methodes en locaties om een nieuw, divers publiek, dat normaal gesproken niet vaak naar de podia gaat, te bereiken.
Met succesvolle resultaten, mooie producties en voor een zeer divers publiek. De multidisciplinaire voorstellingen en projecten van ZID brengen de wereld om ons heen op het podium.
Methodiek en Training
Met zijn eigen bijzondere manier van werken verbindt ZID de kunstenaars met urban talents en stadsbewoners. De ZID-methode heeft twee pijlers. De eerste is co-creatie, vergaande samenwerking bij met maken van de productie. De tweede is training, om zo het hele artistieke team en alle deelnemers de nodige tools in handen te geven om gezamenlijk het artistieke proces aan te gaan. De training is diepgeworteld in de traditie van ZID en heeft zijn oorsprong in all round theater, waarbij de mens in al zijn aspecten, zowel fysiek als cultureel, wordt betrokken.
Voor de trainingen vraagt ZID ook regelmatig internationale experts uit het brede internationale netwerk dat ZID heeft.
Een van de succesvolste voorbeelden van de methodiek van ZID is het gezelschapsspel VerhalenVanger. Dit wordt sinds het ontwikkeld is door veel mensen en organisaties gespeeld.
In 2025 presenteerde ZID met trots het eigen boek Theater voor het hier en nu: Aanpak en werkwijze van ZID Theater, geschreven door de oprichters en artistieke kern Karolina Spaić en Sebo Bakker. Het boek biedt inspiratie en handvatten voor zowel professionals als iedereen die theater wil inzetten om maatschappelijke vraagstukken te verkennen en verbinding tussen verschillende gemeenschappen te versterken.
We zijn enorm trots en dankbaar voor de steun van onze partners uit het maatschappelijke veld, zoals Combiwel, Eigenwijks, Samen Wonen, Samen Leven, evenals ArtEZ University of Arts en het AFK/ Voor de kunsten, die hun vertrouwen in ons hebben gesteld. Door onze kennis en expertise in boekvorm beschikbaar te maken, kunnen we veel meer geïnteresseerden bereiken en onze aanpak en visie breder delen.
Internationaal
ZID hecht veel belang aan het internationaal werken en het uitwisselen van ervaringen en heeft in vele Europese landen, Zuid-Amerika, de Verenigde Staten en Marokko, getoerd met voorstellingen, workshops gegeven en deelgenomen aan conferenties. We werken via de EU financiering Creative Europe en Erasmus+ aan verschillende projecten.
ZID was de Nederlandse partner in het Europese samenwerkingsproject Caravan NEXT, een grootschalig samenwerkingsverband van 14 partners uit 13 EU landen.
De initiatiefnemers waren Odin Teatret (DK) en Universiteit van Torino (IT) en de theaterpartners Atalya/ TNT (SP), Omma Theater Studio (GR), Brama Teatr (PL) en Studio 7 (DU). Het Caravan Next project is in juni 2019 afgelopen, maar het netwerk tussen de internationale deelnemers en de partners blijft actief en groeit nog steeds. Hierdoor ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden via o.a. het Europese Erasmus+ programma. Meer over onze internationale projecten lees je hier.